A Carracha e despois -
Que pesadelo co Baiolas de Crecente,
se pensas co imos ler
coido que a levas rente.
Aquela noite de roxos, puxera alguén por carallada, o conto da Carracha, unha muller cativa e de poucas pintas que case sempre fuxía da xente, pois era ela como moi esbaradiza diante de calquera.
¿Sabialo da Carracha?
Era unha muller sen facha
que veu o mundo sen tino.
E o farruco trouleiro
tiña sempre por sombreiro
polo sorriso miúdo.
Imos a contarlle o conto
coas fatadas do moinante
que co seu tiña dabondo.
O Farruco era como o monicreque do pobo, o caso era facer rir os do seu carón, e aproveitaba calquera intre que había xente para facer o riso dos demais. Por iso aquela maña cando ía na procura do coche de liña, para achegarse a capital das murallas. Alí na parada diante dos presentes, comezou a meterse verbalmente coa Carracha. Unha muller farta de envexa, que todo o que ela falara, era de poucas palabras, se non as xustas para respostar. Tiña a súa casopa alí preto da estrada e maila vía do tren. Aínda que era de pouca conversa, ela sempre respostaba a todo o que lle preguntaran, aínda que fose de mala gana. O Farruco era moi directo, e importáballe tres carallos o chamarlles algúns polo seu alcume. Naqueles intres, ela estáballe a dar de comer as pitas. E díxolle, sen tan sequera darlle os bos días:
_¿Que pasa Carracha? ¿ comen ben as pitas?.
A outra responde- ¡non!.
_Tiñas que cocerlles o grao- pon o Farruco.
A muller secamente dille- ¡Non!.
_Daquela habíanche de comer mellor- dille o titiriteiro.
A das pitas seguindo co mesmo, repón- ¡Non!.
_¿E viches pasar a lina?- preguntoulle o enquísante.
Ela con cara de malas pulgas. Dixo- ¡non!.
_¡Sabes a que hora pasa?- seguiulle preguntando o Farruco. a Carracha que seguía indiferente, e díxolle máis forte- ¡Non!.
Pero como el non tiña presa, e mentres non viñera o coche, seguiría alí a entreter os demais que estaban tamén a agardar a liña.
_Pois ti deberías de sabelo.
_¡Non!- seguiu a respostar con aquel pano negro sobre da cachola xa gastado polo tempo.
_¿Queres vir con migo a capital?, lévote- preguntoulle o curioso.
_¡Non!- dixo a dos graos secamente, sen erguer a ollado do chan.
_Es ben pouco agradecida muller, mira que eu invitábate de boa fe- seguiu a argallar o garuleiro.
_¡Non!- repuxo a Carracha secamente sen moverse do sitio, alí botando os graos na eira.
_Poida que na capital..., atoparas un noivo xeitoso- propúxolle o Farruco
_¡Non!-seguiu a dicir a muller.
_Cada día estás máis tola ¿sabes?- espetoulle sen contemplacións.
_¡Non!- sen máis.
_Pois, ¡manda carrallo! estas para que te encerren- sobeloulle de novo ó argallan.
Os alí presentes, esachizávanse coa risa, escoitando aqueles dous persoeiros, a cal mellor, preguntándose algúns deles, ¿quen pretendía rirse de quen? ¿ e se o conseguirían?.
_¿Encerrar?, a ti si tiñan que encerrarte por merdán- chantoulle a Carracha sen máis- estás tolo de ves.
_¿A ti paréceche que estou tolo?- seguiu a preguntarlle o monicreque.
_¡Si-!- respostoulle indiferente a das pitas.
_¡A carallo!, cando che convén, tamén sabes dicir que si- repuxo o Farruco. _¡Pode!- dixo a do pano mouro.
_Pero estás máis tola ti que en- puxo o enquísante.
_¡Non!- sen máis.
_¿Ti coñeciches a túa nai?- preguntoulle Aquel pesadelo de berne.
_¡Si!- dixo con seguridade a do carón da vía.
_Non pode ser, din que a túa nai morreu a pouco de ser ti nada, aínda que dende logo, nada segues a ser- díxolle o garulan.
_¡Non!- repuxo con soberbia voltandolle as costas.
_E tampouco puideches coñecer a teu pai, din que foi un zarralleiro mal entrañado, e que vos deixou tiradas as dúas cando túa nai preñou de ti.
_¡Non foi certo!- díxolle con rabia a das pitas- pero... pode.
_¡Claro muller! ademais, a ti non te remataron de facer- voltou a espetarlle o Farruco para seguir a erguer a risa dos que xa non estaban na parada.
_¡Non! ¡ non foi certo!- díxolle con emfastio cego a Carracha.
_¿Como que non?, a ti puxéronche Carracha, por que cando naciches, non tiñas máis que patas e mans.
_¡Non!- voltou a dicir a muller polo baixiño como anegada por tanta pregunta.
Nun intre, o Farruco, ollou para a estrada, e xa non había ninguén alí.
_¡Ai Díos que te fixo! ¡ filla do Demo! Tí soia estabas a entreterme para que perdese o coche de liña.
_¡Así é paspán!, e agora... ¿quen se ri de quen? ja, ja , ja- marchou a Carracha escachizándose coa risa para dentro da casopa, deixando alí o troulan no seu desacougo por haber perdido o coche para Lugo.
O Baiolas de Crecente, foi un tipo mal encarado poseidor de moi pouca vergoña que con todo iso empuraba unha paleta para poñer ladrillos un enriva do outro, laboura que desenrolava para o arranxo de pendellos, gachinelos, galiñeiros, e outras andanzas polas aldeas de Deus alí préto das pegas marxas e mouras si se terciaba. E por que non, tamen as habería de Diaño, o que din que é un metome en todo.
Tal home, de outra cousa non entendería, pero o que era desenrolar tal tarefa para co cemento, tampouco sabía un carallo, pero como aquelo ialle dando para a mantenza, e tempo de deixar abondo polas tabernas, agora, iso si, o de baixar grolos de viño, dábaselle moi ben, era o seu debecemento, bentaba o tinto ás leguas como os petuscos ás lebres. E se non, que llo dixeran á súa Marica, que cando chegaba á casa, dicialle.
_Pero home, ¿como é que bes tan cargadiño?
Pero el de carallada, repoñia- e por non facer dous viaxes.
Foi aquel dia de névoa pecha, cando ía para unha das súas labouras, enriba do seu artiluxio de transporte, onde lebava a pouca ferramenta. Aquel vehiculo de duas rodas, xa entrada en anos, estaba xa cansadiña de soportar os máis alo de cen kilos de home, que para cocho facia un bo lote. Metéraselle unha silva na cadea, e de súpeto, ciscouno para o chan sen contemplacións, naquela corredoira famenta de anchuras a reverter de lama, como tantas que aínda quedaban polos tempos de enton. Daquela, o Baiolas, non se lle ocorreu outra cousa que comezar a baixar santiños co enfastio que estaba acadando, por mor de enporcalos e poñelos na merda sen miramentos, como xa acostumaba a facer certa xente. A mala uva fora medrando de tal xeito que, nunha arroutada, colleu a bicicleta, e espetouna contra a parede do carón. Nesto que batiu con él un mendicante, quen ó ver semellante detalle, dixolle.
_¡Pero home! ¿que lle faría o carrexante para tratalo dese xeito?
E el moi esquivo e de moi malos modais, espetoulle.
_Tratoa así, e como me sae do carallo.
_Pois... non o entendo, ese feito, aínda pior, xa que sería a súa filla, e a un fillo non se lle fai iso- expon o que andaba á esmola.
_Vostede, a boa fe que debe ser parvo- espetalle o do cemento.
_Non se fie, a xente non e o que semella nin semella o que é- despuxolle aquel belliño coa faciana estreita ceibandolle un soriso.
_¡Mire bo home! Eu non teño gañas de barallar con vostede, e mellor que me deixe seguir o meu camiño- aconselloulle o dos pendellos para non seguir a conta.
_¿E como sabe que eu son bo home? Non se fie das apariencias, e o de deixalo, aínda non o collin- repón e bello.
_¡Manda carallo! Estou cavilando de como taparlle a boca, fala máis que un crego. Fagame o favor e afastese da miña vista máis cedo que tarde, se non poda que non responda de que o chante contra a parede, o mesmo que coa bicicleta- aconselloulle o de Crecente, que xa se estaba a fartar daquela cativez de home, e como con noxo de velo xa diante del- nin que fose vostede o mesmo Demo e me embruxara.
_¡Hay logo...! vostede cree níl- case lle asegura o esmolante.
_E unha maneira de falar, tampouco creo nas meigas aínda que, habelas ailas.
_Logo, ¿tamen crera en Deus? E no Ceo- preguntalle o bello.
_¿Porque non?, No mundo ten que haber de todo, ata mendicantes coma vostede que van polos camiños a dar a lata- repuxo o dos gachinelos- el poda que exista, pero ninguen pode aseguralo por moito que digan os cregos.
_¿E no inferno?, ¿ tamen cre no inferno?- enquisa o bello.
_Dese sitio sabemos moito todos, non ten máis que mirarse a si mesmo ¿ e que non esta pasando un inferno pedindo polas portas?- preguntalle o Baiolas.
_Pois, que decir de vostede, que vai polos camiños arrastrando toda esa coira e o que leva dentro- exponlle o petaportas para non ser menos.
_Ten razón, non llo discuto, se fose rico de seguro que nestes intres non andaría tiradiño por estes recunchos do Demo- engade o dos pendellos.
_E de Deus tamen, non se esqueza del- pon o homiño- ¿non sabe aquela que di.
Encomendate o Demo
e a Deus tamen,
por se un che fallara
O outro vai ver.
E pregalle os dous
con gran devoción,
por se un fora malo
e o outro mellor.
rezos e esconxuros,
amansan os burros.
Para virvir a vida
sen grandes estimas,
o mellor de todo,
ver a quen te arrimas.
_¡Veña oh!, deixeme de consellos, semella vostede coma un mal soño, todo un pesadelo- engade o de Crecente.
_Pois esperte ¿ a que agarda para facelo?
E nesto que se achega o dono da casa onde estaba a traballar, e dille.
_Hay que erguerse, que vai sendo hora de encetar a xornada da tarde.
_Gracias por facelo, tiña un Demo dun bello no miolo que non me deixaba en acougado ¡que pesadelo!.
_¡Como non! Baixouse vostede so a cachola, e arestora pesaranlle as tripas, como vai a ter vos sonos.
Ollou para baixo da mazaira por mor da bicicleta, pero ben, estaba alí aínda enteira sen que lle pasara nada.
Pero nesto, que un bello pequeno e maineiro, estaba a petar na porta da casa a xeito de pedir esmola. O Baiolas achegouselle paiseniño, e dixolle de carallada.
_¡Nos dous ben nos coñecemos!
_¡E como non¡ eu son o seu pesadelo.
Daquela, o de Crecente marchou de alí, como quen di, co rabo entre as cachas, suponse que tamen, pero sen engadir máis nada, cabilando para sí. Aínda de todo o dito, o Diaño era mellor non tentalo, non sexa que me foda.
_Máis o poden foder os santos que baixou para emporcalos- faloulle o mendicante ás súas costas.
Nesto que o Baiolas xirou sobre si mesmo, pero ó seu carón xa non había ninguén que poidese confirmar aquelas verbas. Así que colleu tal medo no corpo que sentiuse por uns intres atafagado por aquel sono dos comezos da tarde, que semellaba perseguilo máis ala da realidade. ¿De onde podian bir aquelas falas? se o bello xa marchara.
Cando se achegou o dono da casa, preguntoulle.
_¿Ten bido máis veces ese mendicante?.
_Aquí hoxe non estivo ningun mendicante- repoxolle o que lle pagaba a soldada.
_¿Como era ese home?- preguntoulle o da obra.
O Baiolas explicoulle polo miudo as faces do personaxe, ó modo de que lle poidera dar datos del. Ó respecto dixolle que tal home xa o viran máis xentes polos enredores, pero que en realidade, este morrera facia un tempo de accidente de bicicleta.
Cando chegou á súa casa pola noite, díxolle á súa dona.
_Fixen unha promesa a o San Venitiño. Temos que ir andando os trinta quilómetros con nove garbanzos de baixo dos pes.
_¡Pero eso...! iras tú ¿por que me metes a mín nesto?.
_¡Muller! E unha promesa, se me axudas, sempre sera mellor.
_Ben, se é para mellorarte, non o dubidarei, pero...¿ a xeito de que fas eso?- preguntoulle ela.
_E un segredo, xa cho direi despois.
Pero o dia sinalado, a muller do Baiolas, por señas caso, xa preparara os nove garbanzos poñendos a remollo a noite antes, así cando os puxo ali debaixo, perante o camiño foronse axeitando e quedaron mallados totalmente, mentres que o seu compañeiro chegou cos pes desfeitos cos seus garbanzos esgrevios tal como estaban no talego. Así que a súa dona dixolle o respeto.
_Moi brando eres, mira eu como vou, tan fresca.
Morealexa
Pensa antes coa cabeza
para chegar ata os pés,
que o miolo puxo Deus
para obrar con certeza.
Ende a andaina ó San Venitiño, o Baiolas de Crecente, mellorara moitísimo no seu comportamento para coa xente, ata para cos do seu redor, aquelo baleralle como purgamento, por haber metido tamen á súa muller na empresa da andaina, aínda que esta sempre tivera un chisco máis de miolo co da paleta. De aí que cando morreu, un día de nevoa empurrando na súa bicicleta. Supostamente din que ata falara a das rodas de goma, decindo.
Ala que te leve Deus
ou o Demo se fai falla,
estaba de ti, cansadiña,
das tuas patas de cabra.
Das paletas, dos punteiros,
dos cinceles e das palas.
Canto eu che aguantei,
o longo de tantas semanas.
Ala que che vaia ben,
que che mellore a tua alma,
que niste tempo de coios,
e corredoiros de lama,
quedei de ti foi fartiña,
por fin, remata esa andaina.
Daquela a súa muller sentirao moito, ó menos, por morrer así tan de repente. Dera coa testa contra unha pedra ó esbararlle a das rodas de goma, quizás esta montara en reveldia por tanta rodeira mala. Daquela aínda non se coñecian os cascos para a cachola, a non ser que se puxera un mexadeiro por riba das orellas, pero tal home, tampouco aínda cabilara neso, xa que o Baiolas de Crecente non era moito de facer traballar o miolo, pois a maior parte das veces, obraba sen cavilar,e despois nin cavilaba. Aínda hoxe queda xente desa despois de tantos anos de andaina. Pero enton a súa dona, tamen falara coa veciña de máis confianza o día do velatorio.
Ala que lle vaia ben
el descansa, e eu tamen.
Era el moi terquiño,
dos que non saben andar
aínda que non mal veciño,
tiña moito de paspan.
Dixerame miña nai
cando me ia casar,
meniña, ai tantos homes,
¿por que escolles aun troulan?
se de estes ai, máis que olas,
e todos teñen o mesmo,
patas rabo e sen cabeza,
seichoi eu ben con certeza,
agarda un pouco máis.
Xa vira outro máis san,
Co que tu poder casar.
Pero eu era moi fixa
con ideas de cangrexa,
polo de ir para atras.
Dixen, é agora e nada máis.
Se co tempo maduran as peras
eu debin de madurar,
pois hoxe vexo tan claro,
como que ei de palmar.
Os consellos dos maiores,
debense sempre escoitar.
Esta foi a vida do Baiolas de Crecente, que pasar pasou pola vida, case para encher retretes. Ali onde os atopara, e onde non, a unha silveira, ou ao carón dun valado. A el, importaballe un carallo onde deixara aparcado aquelo das súas desfeitas, el deixaba abonado. Limpaba o cu cons fentos, ou cun coio sen coidado. Non era home de mundo, por él pasou case de arranxo, de cortellos, gachinelos, galiñeiros, e máis branzados, a quen para pouco lle serviran tantos kilos engomados.
FIN
